اطلاع از سخنان أئمهء معصومين عليهم السلام در بارهء آيات مربوطه به عامل محرك تاريخ است . وقتى كه اين مرحله هم با تبتع و تحقيق صحيح سپرى مىشود ، مىبينيم ما در برابر دو گروه از آيات قرآنى قرار گرفته‌ايم كه حقيقت اصلى را در بارهء عامل محرك تاريخ بيان نموده‌اند : گروه يكم - آياتى به اين مضمون - * ( أَنْزَلَ مِنَ السَّماءِ ماءً فَسالَتْ أَوْدِيَةٌ بِقَدَرِها فَاحْتَمَلَ السَّيْلُ زَبَداً رابِياً وَمِمَّا يُوقِدُونَ عَلَيْه فِي النَّارِ ابْتِغاءَ حِلْيَةٍ أَوْ مَتاعٍ زَبَدٌ مِثْلُه كَذلِكَ يَضْرِبُ الله الْحَقَّ وَالْباطِلَ فَأَمَّا الزَّبَدُ فَيَذْهَبُ جُفاءً وَأَمَّا ما يَنْفَعُ النَّاسَ فَيَمْكُثُ فِي الأَرْضِ كَذلِكَ يَضْرِبُ الله الأَمْثالَ ) * [ الرعد آيهء 17 ] ( خداوند سبحان آبى از آسمان فرستاده دره‌ها به اندازهء خود ، آن آب را بر خود حمل كردند آب از دره‌ها به اندازهء آنها به جريان افتاد پس ، سيل كف بر آمده بر خود حمل كرد ، و از آنچه كه حرارت به آن مىدهند در آتش براى طلب زينت يا متاع [ ديگر ] مانند آن [ كف برآمده از سيل ] كفى است ، بدينسان خداوند حق و باطل را مىزند [ معين مىفرمايد ] اما كف پوچ مىشود و